Dostawca Internetu (ISP) to firma, która łączy Cię z internetem, rozwiązuje nazwy domen, kieruje ruchem sieciowym i odpowiada za pomoc w utrzymaniu infrastruktury sieciowej, która umożliwia funkcjonowanie internetu.

Termin ten obejmuje operatorów sieci komórkowych, którzy zapewniają mobilny dostęp do internetu przez bezprzewodowe sieci komórkowe(nowe okno). ISPs często świadczą inne usługi, takie jak hosting poczty, rejestracja nazw domen, hosting stron internetowych oraz streaming mediów. Nie jest to jednak ich główna funkcja.

ISPs występują w różnych formach, kształtach i rozmiarach. Podczas gdy rynek zazwyczaj dominują duże firmy należące do międzynarodowych marek, istnieje również wiele małych lokalnych ISPs oraz spółdzielni(nowe okno), które zaspokajają potrzeby internetowe lokalnych społeczności (choć te ostatnie często ostatecznie dzierżawią dostęp do internetu od większych ISPs).

W tym artykule przyjrzymy się, czym są ISPs i jak działają, a następnie skupimy się na ich bardziej kontrowersyjnych aspektach.

Jak mierzona jest prędkość internetu?

Prędkość internetu jest zazwyczaj mierzona w megabitach na sekundę (Mb/s). Jeden megabit jest równy 1024 kilobitom, więc prędkość 1 Mb/s jest równa około 1000 kilobitów na sekundę (Kb/s). Podobnie 1 gigabit na sekundę (Gb/s) odpowiada około 1000 Mb/s.

Szerokopasmowy dostęp to termin używany do opisania stałego, szybkiego dostępu do internetu. Federalna Komisja Łączności USA (FCC) definiuje obecnie łącze szerokopasmowe jako stałe połączenie zapewniające prędkość pobierania na poziomie 25 Mb/s i wysyłania na poziomie 3 Mb/s. Jednak średnia światowa(nowe okno) wynosi 76 Mb/s przy pobieraniu i 33 Mb/s przy wysyłaniu dla szerokopasmowego internetu stacjonarnego oraz 38 Mb/s przy pobieraniu i 10 Mb/s przy wysyłaniu dla szerokopasmowego internetu mobilnego.

Prędkość pobierania mierzy dane przesyłane do Twojego urządzenia, natomiast prędkość wysyłania mierzy dane wysyłane z Twojego urządzenia. Prędkość pobierania jest ważniejsza niż prędkość wysyłania dla większości prywatnych użytkowników internetu, dlatego większość domowych ISPs traktuje ją priorytetowo.

Jak szybki powinien być mój internet?

To, jak szybkiego internetu potrzebujesz od swojego ISP, zależy od tego, co chcesz robić w sieci. Poniższe liczby stanowią dobry punkt odniesienia(nowe okno), ale pamiętaj, że sumują się one dla każdej osoby korzystającej z połączenia internetowego.

Jeśli więc mieszkasz w czteroosobowym gospodarstwie domowym, w którym każdy jednocześnie regularnie streamuje wideo 4K, warto rozważyć zakup pakietu o prędkości co najmniej 100 Mb/s od swojego ISP.

  • Przeglądanie stron: 1 Mb/s
  • Streaming wideo w standardowej rozdzielczości (SD): 3–4 Mb/s
  • Streaming wideo w wysokiej rozdzielczości (HD): 5–8 Mb/s
  • Streaming wideo Ultra HD 4K: 25 Mb/s
  • Standardowe połączenie wideo 1:1: 1 Mb/s
  • Połączenie wideo HD 1:1: 1,5 Mb/s
  • Telekonferencja wideo HD: 6 Mb/s
  • Podłączanie konsoli do gier do internetu: 3 Mb/s
  • Gra wieloosobowa online: 4 Mb/s

Rodzaje połączeń internetowych

ISPs mogą łączyć Twoje urządzenia z internetem na kilka sposobów.

Cyfrowa linia abonencka (DSL)

Dostawcy internetu DSL korzystają z miedzianych przewodów telefonicznych, które istnieją już w większości domów i biur.

Połączenia DSL z budynkami mieszkalnymi zazwyczaj wykorzystują technologię asymetrycznej cyfrowej linii abonenckiej(nowe okno) (ADSL), podczas gdy większość połączeń z obiektami komercyjnymi korzysta z symetrycznych cyfrowych linii abonenckich (SDSL). ADSL zapewnia wyższe prędkości pobierania niż wysyłania, podczas gdy SDSL oferuje taką samą przepustowość w obu kierunkach.

W wielu krajach, w tym w większości Europy, DSL jest najpopularniejszym rodzajem połączenia internetowego. Konsumenckie łącza DSL oferują zazwyczaj prędkość pobierania od 256 Kb/s do ponad 100 Mb/s, choć na poziomie usługi teoretycznie możliwe są prędkości do 940 Mb/s.

Internet kablowy

Dostawcy internetu kablowego używają tego samego kabla koncentrycznego, który niegdyś służył wyłącznie do dostarczania telewizji kablowej. Nie jest przypadkiem, że wielu dostawców telewizji kablowej stało się ISPs, oferując dostęp do internetu obok dostępu do telewizji kablowej przy użyciu istniejącej infrastruktury.

Internet kablowy jest popularny w krajach o wysokim poziomie upowszechnienia telewizji kablowej (takich jak Stany Zjednoczone). Zapewnia on bardzo wydajny sposób przesyłania danych i może oferować prędkości pobierania od 60 Mb/s do 2 Gb/s.

Światłowód

Internet światłowodowy jest dostarczany do Twojej nieruchomości za pomocą kabli światłowodowych (włókien szklanych, które teoretycznie mogą przesyłać dane z prędkością światła). W przeciwieństwie do DSL i internetu kablowego, nie ma tu wcześniej istniejącej infrastruktury światłowodowej, z której można by skorzystać, więc firmy internetowe muszą kłaść nowe kable światłowodowe, aby rozbudowywać swoje sieci.

Około 39% populacji USA ma dostęp do internetu światłowodowego, ale w niektórych częściach Azji i Europy odsetek ten jest znacznie wyższy. Prędkości pobierania internetu światłowodowego wahają się od około 20 Mb/s do 2 Gb/s.

Sieć komórkowa

Dostawcy usług mobilnych przesyłają internet do Twojego telefonu za pomocą fal radiowych poprzez sieć stacji bazowych (często nazywanych masztami komórkowymi).

Obszar lądowy obsługiwany przez każdy taki maszt ma często kształt sześciokąta i jest nazywany komórką. Wiele masztów od różnych dostawców sieci komórkowych może i często pokrywa te same komórki. Maszty komórkowe łączą się ze sobą oraz z centralami telefonicznymi, tworząc złożoną sieć, która oferuje najszerszy zasięg użytkownikom telefonów komórkowych.

Komórki sieci komórkowej

Dane internetowe są przesyłane do i z masztów komórkowych oraz Twoich mobilnych urządzeń internetowych przy użyciu różnych częstotliwości radiowych. Technologia ta ewoluowała przez pokolenia, zaczynając od 1G. Obecnie sieci 3G i 4G są nadal powszechnie stosowane, ale najnowszym standardem jest 5G, która staje się coraz bardziej dostępna (szczególnie w środowiskach miejskich).

Sieci komórkowe, które nadal korzystają z 4G, opierają się na częstotliwościach radiowych poniżej 6 GHz, podczas gdy sieci 5G wykorzystują znacznie wyższe częstotliwości – w zakresie od 30 GHz do 300 GHz. Częstotliwości te pozwalają na uzyskanie większej przepustowości, a sygnały są bardziej kierunkowe, co zmniejsza zakłócenia.

W rezultacie sieci 5G mogą oferować prędkości od 50 Mb/s do 1 Gb/s, co oznacza, że mogą potencjalnie zastąpić bardziej tradycyjne sieci przewodowe, takie jak DSL, kabel i światłowód.

Satelitarny

Internet satelitarny to bezprzewodowy internet przesyłany z satelitów krążących wokół Ziemi. Bardziej tradycyjne systemy internetu satelitarnego wykorzystują do tego satelity geostacjonarne, ale nowa generacja internetu satelitarnego, której uosobieniem jest Starlink(nowe okno) Elona Muska, korzysta zamiast tego z konstelacji satelitów internetowych (nowe okno).

Ponieważ dane muszą podróżować w kosmos i z powrotem, opóźnienia w połączeniach satelitarnych mogą być bardzo duże. Ponadto na prędkość połączenia mogą niekorzystnie wpływać pogoda oraz liczba osób korzystających z usługi w tym samym czasie. Powszechne są również limity danych.

Jednak satelity są często jedyną usługą internetową dostępną dla wielu osób mieszkających w odległych obszarach wiejskich. Dlatego usługi satelitarne są bardziej powszechne w miejscach takich jak Stany Zjednoczone i Kanada (gdzie są dostępne dla prawie każdego) niż w gęsto zaludnionej Europie. Internet satelitarny może zapewniać prędkość pobierania w zakresie od 12 Mb/s do 100 Mb/s.

Dial-up

W latach 90. wdzwaniany dostęp do internetu po raz pierwszy otworzył świat online dla użytkowników domowych. W przeciwieństwie do łącza szerokopasmowego, internet dial-up nie jest „zawsze włączony” — łączysz się z numerem dostępowym przez naziemną linię telefoniczną. Gdy jesteś połączony, nie możesz korzystać z linii telefonicznej.

Z maksymalną prędkością zaledwie 56 kb/s, internet dial-up jest już niemal całkowicie przestarzały. Jednak w 2019 roku około 2% ludzi w Stanach Zjednoczonych nadal korzystało z połączenia dial-up ze względu na jego niski koszt i brak alternatyw na odległych obszarach wiejskich.

Czy dostawca Internetu (ISP) to to samo, co dostawca Wi-Fi?

Nie, ale może to być mylące. Wi-Fi to technologia, która dostarcza bezprzewodowy internet do Twoich urządzeń za pośrednictwem częstotliwości radiowych 2,4 GHz, 5 GHz, a teraz także 6 GHz. Te częstotliwości radiowe mogą przesyłać dane tylko na niewielkie odległości (150 stóp / 45 metrów dla sieci 2,4 GHz, 75 stóp / 23 metry dla sieci 5 GHz i 50 stóp / 15 metrów dla sieci 6 GHz).

Zasięgi te mogą być jeszcze mniejsze, jeśli sygnał musi przechodzić przez przeszkody, takie jak ściany i drzwi.

Ten sygnał Wi-Fi jest nadawany z Twojego routera. Dostawcy ISP często oferują klientom urządzenie łączące modem (sprzęt wymagany do połączenia z internetem) i router Wi-Fi, co prowadzi do błędnego przekonania, że dostawcy ISP i dostawcy Wi-Fi to jedno i to samo.

Możesz jednak użyć routera strony trzeciej. Jeśli wybierzesz własny router, Twój ISP nadal będzie dostarczać internet do Twojego domu, ale wybrany przez Ciebie router będzie przesyłać sygnał Wi-Fi, który udostępnia internet urządzeniom z obsługą Wi-Fi.

How WiFi works

Określenie „dostawca Wi-Fi” najlepiej odnosi się zatem do organizacji, która dostarcza sygnał Wi-Fi, a nie do ISP, który zapewnia dostawcy Wi-Fi dostęp do internetu. Poza domem może to być Twoje biuro, kawiarnia lub salonik lotniskowy.

Dostawcy ISP a prywatność

Twój ISP zapewnia Twoje połączenie internetowe, co oznacza, że może monitorować Twój ruch sieciowy. Jeśli odwiedzasz stronę internetową, która nie korzysta z HTTPS, Twój ISP widzi wszystko, co na niej robisz — w tym poszczególne podstrony, które odwiedzasz, oraz zawartość wszelkich wypełnianych formularzy (w tym informacje o płatnościach).

Na szczęście obecnie prawie wszystkie strony internetowe korzystają z HTTPS. Jednak Twój ISP nadal widzi, które strony internetowe odwiedzasz, nawet jeśli nie widzi, co na nich robisz. To wciąż duże zagrożenie dla prywatności. Na przykład łatwo ustalić Twoje poglądy polityczne, jeśli regularnie odwiedzasz gop.com, Twój status związku, jeśli korzystasz z Tindera, oraz to, co lubisz robić w wolnym czasie, jeśli często odwiedzasz strony ze sprzętem wędkarskim.

Fakt, że dostawcy ISP widzą każdą odwiedzaną przez Ciebie stronę internetową, ma różne zastosowania (z których żadne nie jest korzystne dla Ciebie jako klienta).

Dostawcy ISP a inwigilacja rządowa

Choć technicznie rzecz biorąc, rządy mogą podpiąć się bezpośrednio pod kable, światłowody lub miedziane linie telefoniczne używane do DSL w celu prowadzenia ukierunkowanej inwigilacji internetowej, to w przypadku masowej inwigilacji o wiele łatwiej jest po prostu wymagać od dostawców ISP prowadzenia logów aktywności ich klientów. Większość dostawców ISP na świecie jest prawnie zobowiązana do przechowywania takich logów.

Na przykład w UE prawie wszystkie państwa członkowskie transponowały dyrektywę o zatrzymywaniu danych z 2006 r.(nowe okno) (DDR) do prawa krajowego, co wymagało od dostawców ISP rejestrowania aktywności przeglądania swoich klientów i przechowywania logów przez co najmniej 12 miesięcy. I mimo że w 2014 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał ją za nieważną ze względu na prawa człowieka, żadne państwo UE nie uchyliło krajowych przepisów wdrażających tę ustawę.

Rząd Indii przyjął niedawno nowe, rygorystyczne przepisy, które dają mu niemal nieograniczone uprawnienia do wykorzystywania dostawców ISP do szpiegowania indyjskich użytkowników internetu w czasie rzeczywistym, a brytyjska ustawa Investigatory Powers Act 2016(nowe okno) (znana również jako „Karta Podglądaczy”) wymaga od dostawców ISP przechowywania historii przeglądania klientów przez 12 miesięcy(nowe okno).

Mimo braku przepisów o obowiązkowym przechowywaniu danych, dowody ujawnione przez sygnalistę NSA Edwarda Snowdena pokazują, że rząd USA masowo wysyła do dostawców ISP nakazy ochrony bezpieczeństwa narodowego(nowe okno) (NSL), wymagając od nich współpracy w rządowych programach masowej inwigilacji. A ponieważ tym nakazom niezmiennie towarzyszą nakazy milczenia(nowe okno), nie ma nad tym żadnej kontroli publicznej.

Dostawcy ISP a cenzura

Większość dostawców ISP nie dba o to, co robisz w internecie, ale jako Twoja brama do internetu mogą oni decydować, które strony możesz odwiedzać, a których nie. Oznacza to, że aby cenzurować internet, autorytarny rząd musi jedynie nałożyć na swoich dostawców ISP ograniczenia prawne wymagające od nich blokowania treści, które mu się nie podobają ze względów politycznych, społecznych lub religijnych.

Pobierz Proton VPN

Dostawcy ISP a neutralność sieci

Neutralność sieci to zasada, zgodnie z którą cały ruch sieciowy powinien być traktowany na równi. Oznacza to brak dyskryminacji lub zróżnicowania opłat w zależności od użytkownika, treści, strony, platformy, aplikacji, typu podłączonego urządzenia lub sposobu komunikacji.

Neutralność sieci jest często uważana za fundament wolnego, sprawiedliwego i otwartego internetu i jest mało prawdopodobne, aby bez niej internet stał się taką globalną siłą, jaką jest dzisiaj. Większość użytkowników internetu opowiada się za neutralnością sieci, ale wielu dostawców ISP postrzega ją jako przeszkodę w zarabianiu większych pieniędzy.

Bez surowych zasad neutralności sieci narzuconych przez rząd, dostawcy ISP mogą stworzyć internet dwóch (lub więcej) prędkości, w którym pełny dostęp do internetu będzie dostępny tylko dla tych, którzy mogą zapłacić więcej, podczas gdy tańsze plany będą zapewniać dostęp jedynie do „pakietów” usług internetowych przypominających telewizję kablową.

Bez neutralności sieci dostawcy ISP mogą również dyskryminować (spowalniać lub dławić) ruch sieciowy należący do konkurencyjnych usług. Na przykład w 2014 roku Netflix zawarł umowę z firmą Comcast, aby priorytetowo traktować jego usługę streamingu(nowe okno) kosztem innych.

Dowiedz się więcej o dławieniu przepustowości

Neutralność sieci jest prawnie egzekwowana(nowe okno) w całej Europie, Japonii, Korei Południowej (z wyjątkiem ruchu VoIP), Indiach, Kanadzie i wielu innych krajach. W Stanach Zjednoczonych Federalna Komisja Łączności (FCC) uchyliła(nowe okno) obowiązujące zasady neutralności sieci w 2017 roku, a w innych częściach świata takie zasady nigdy nie istniały.

Dostawcy ISP a reklama

Twój ISP wie o Tobie bardzo dużo — nawet więcej niż Facebook czy Google, które dorobiły się fortuny na monitorowaniu każdego Twojego kroku i wykorzystywaniu tych informacji do wyświetlania precyzyjnie targetowanych reklam w oknie Twojej przeglądarki. Informacje, które Twój ISP posiada na Twój temat, są niezwykle cenne.

W większości krajów dostawcy ISP nie mogą sprzedawać danych swoich klientów. Jednak w Stanach Zjednoczonych dostawcy ISP mają prawo sprzedawać dane klientów stronom trzecim(nowe okno) od 2017 roku, kiedy to Kongres przyjął uchwałę uchylającą zasady prywatności FCC zabraniające takich praktyk.

W tamtym czasie najwięksi amerykańscy dostawcy ISP, tacy jak AT&T, Comcast i Verizon, twierdzili, że ich klienci będą mogli zrezygnować z gromadzenia danych. Niestety, ci dostawcy ISP nie mogą pochwalić się nienaganną historią w kwestii poszanowania praw do prywatności swoich użytkowników, a T-Mobile, Sprint i AT&T zostały przyłapane na sprzedaży historii przeglądania swoich klientów mobilnych(nowe okno).

Kim jest mój ISP?

Jeśli nie masz pewności, kim jest Twój ISP, odwiedź nasz bezpłatny, bezpieczny skaner adresów IP(nowe okno) w swojej przeglądarce i poszukaj pola Nazwa ISP.

To find out who your ISP is, go to our free secure IP scanner

Sieci VPN a dostawcy ISP

Gdy korzystasz z VPN, nawiązywane jest zaszyfrowane połączenie między Twoim urządzeniem a serwerem VPN prowadzonym przez dostawcę takiego jak Proton VPN. Uniemożliwia to Twojemu ISP sprawdzanie zawartości Twoich danych.

Serwer VPN obsługuje wszystkie Twoje zapytania DNS i działa jako pośrednik między Twoim urządzeniem a internetem, przekierowując Twoje dane do odpowiednich miejsc docelowych. Blokuje to Twojemu ISP możliwość podglądania, które strony internetowe odwiedzasz w internecie.

Dowiedz się więcej o tym, jak działa VPN

Jak działają sieci VPN

Korzystanie z VPN uniemożliwia Twojemu ISP podglądanie tego, co robisz w internecie. A jeśli Twój ISP nie widzi Twojej aktywności online, nie może przekazać tych informacji rządowi, wykorzystać ich do targetowania reklam ani zdecydować o dławieniu Twojego połączenia.

Jednak Twoja usługa VPN może teraz zobaczyć wszystko, co w przeciwnym razie widziałby Twój ISP. W przeciwieństwie do dostawców ISP, renomowane usługi VPN są jednak zaprojektowane tak, aby chronić Twoją prywatność. Większość z nich stosuje rygorystyczne zasady braku logów, co uniemożliwia im przechowywanie jakichkolwiek danych, które mogłyby zagrozić Twojej prywatności.

Ponadto sieci VPN korzystają ze współdzielonych adresów IP, aby utrudnić identyfikację tego, kto korzystał z danego adresu IP w określonym czasie, i (w przeciwieństwie do większości dostawców ISP) będą przynajmniej próbować opierać się działaniom prawnym mającym na celu zagrożenie Twojej prywatności.

Obdarzasz jednak swojego dostawcę VPN dużym zaufaniem, dlatego niezwykle ważne jest, aby wybrać takiego, który rzeczywiście jest godny zaufania. Proton VPN został stworzony przez naukowców, którzy poznali się w CERN. Wszystkie nasze aplikacje mają otwarty kod źródłowy, więc możesz samodzielnie sprawdzić ich kod. Publikujemy również regularne audyty stron trzecich naszego kodu, aby umożliwić Ci zapoznanie się z ocenami ekspertów.

Siedziba Proton VPN znajduje się w Szwajcarii, która ma jedne z najsilniejszych przepisów dotyczących prywatności na świecie. Nie tylko nie przechowujemy żadnych logów, które mogłyby zagrozić Twojej prywatności, ale nie możemy też zostać prawnie zobowiązani do rozpoczęcia rejestrowania aktywności.

Proton VPN cieszy się zaufaniem dziennikarzy, aktywistów i milionów zwykłych ludzi na całym świecie. Proton jest również polecany przez Organizację Narodów Zjednoczonych i wspierany przez Komisję Europejską.

Końcowe przemyślenia

Potrzebujesz swojego ISP, aby zapewnić sobie połączenie z internetem, ale nie chcesz, aby wiedział on, co robisz online. Zazwyczaj Twój ISP wie prawie wszystko o Twojej aktywności online, a wielu z nich nadużywa tej pozycji (albo dla własnych korzyści, albo w celu spełnienia rządowych wymogów dotyczących masowej inwigilacji i cenzury).

Dobra usługa VPN (taka jak Proton VPN) uniemożliwi Twojemu ISP szpiegowanie Twojej aktywności w internecie i w inny sposób zabezpieczy Twoją prywatność w sieci.

Dowiedz się więcej o tym, jak VPN zapobiega śledzeniu Cię online

Pobierz Proton VPN